De laatste tijd ga ik weerom regelmatig vossenjagen. Op 80m ben ik het al wat terug gewend maar op 2m heb ik nog veel problemen.
Onlangs in Lommel kon ik maar één vos strikken en bijna een tweede maar ik ben liever binnen de tijdslimiet met één vos dan erbuiten met meerdere vossen.
Wat was er aan de hand?
Ik vond de zenders sterk maar collega-jagers spraken eigenlijk van normaal tot een beetje naar de zwakke kant.
Het was ook zo dat ik geen selectiviteit had en daardoor ook de MO die op een andere frequentie zat doorheen de vossen zaten. Alhoewel ik dit niet had in het begin? Raar...
Enfin , ik kon niet goed peilen en ik zat zo maar eventjes 100m in een verkeerd stuk bos te zoeken.
Dus ontvanger nakijken. Het ontwerp is van wijlen Jan PA0SSB en die had een voedingsspanning voorzien van 4.8 V . Ikzelf had in de tijd een nieuw printontwerp gemaakt en de gehele print voorzien van 9V !!!!. Niet dat de discrete componenten daar last van hadden , maar er zit een mixer IC in ( de NE612) en die heeft een nominale werkspanning van 6V ( kan max 9V verdragen maar toch).
Dus ik heb de smoorspoel L8 in de voedingslijn eruit gehaald en daar een 78L05 in de plaats gestoken zodat de RF -Mixer en IF nu op het juiste pitje draaien.
In de hoop dat ik geen oversturing meer krijg. Ik denk dat de mixer het te hard heeft te verduren gekregen en er mengprodukten onstonden of iets dergelijks.Dat zou het horen van de MO kunnen verklaren.
Een tweede wijziging heeft te maken met de schakelaar die een keuze maakt of je rechtstreeks na de RF trap demoduleert ( bij sterke signalen dus, dicht bij de vos) of je de gewone weg kiest. De gewone weg , d.w.z een drietraps geregelde verzwakking die impact heeft op de RF trap , de mixer én de IF trap.
Met mijn signaalgenerator die tot -110dBm kan heb ik dan wat metingen gedaan.Eerst de gevoeligheid en die ligt nog altijd op zo'n -113 dBm ( met extra verzwakker) . Dan hoor ik nog net het toontje. Dan het regelbereik van de verzwakker . Dit is echt een regeling die goed moet werken . In de handel zijnde vossenontvanger claimen 120dB !
Wel ik mag niet klagen. Ikzelf heb 117 dB gemeten , hoop nu maar dat het waar is in de praktijk.
En dan nu het rare verschijnsel. Nu ik toch de vossenontvanger onder handen nam,heb ik toch maar eens naar de antenne gekeken.Ze bestaat gewoon uit alu buisjes voor de dir en de refl en alu plat strip voor straler. Allen voorzien van dopjes op het uiteinde ter beveiliging.
De LiteVNA eraan gehangen en de antenne zat te laag , nl op 142.2 MHz. Ik begin ze te demonteren . Hiervoor moet ik de dopjes verwijderen om ze door de boom terug te trekken .Dit tot er enkel de straler overschiet en meet opnieuw. De dip is niet zo sterk ( impedantie klopt ook niet) en vrij breed maar 144 MHz zit er toch bij . Dan terug de director erbij , dip wat sterker en frequentie iets verlopen .Omdat ik de antenne op frequentie wou krijgen ben ik begonnen met de reflector iets in te korten. Alles terug gemonteerd en ja hoor de beoogde 144.250 MHz zat in de dip.
En toen begon ik de dopjes er terug op te steken terwijl de LiteVNA er nog aanhing en zag de dip zo verlopen naar een lagere frequentie en dat zelfs enkele 100 kHz-en. Het effect was nihil bij Dir en Refl. maar uitgesproken bij de straler !!!
Dus de straler gaat nu door het leven zonder dopjes. Misschien dat ik ooit de straler inkort zodat hij hoger zit en de dopjes terugplaats, maar wat als ik ze tijdens de jacht verlies ?
Een foto van de VNA
Op deze niet zo duidelijke foto kan je de dip zien die op ong 144.250 MHz zit.
De RL ( return loss of S11) is daar ong - 26 dB wat een SWR is van 1.11.( gele curve)
De impedantie die de ontvanger zal zien is 52 - j4 Ohm wat bijna in het center ligt ( groene curve)
Dit dankzij mijn impedantie aanpassing van tweemaal lambda/4 stukjes coax van 75 Ohm parallel . Dit geeft dan 37.5 Ohm en dat is nu juist de waarde die ik moet hebben om de ca 25 Ohm die de antenne ziet om te zetten naar de 50 Ohm.
Naschrift : Ik heb ook eens de "doorslag" gemeten na de wijzigingen. Als ik de ontvanger afgestemd laat staan op 144.510 MHz ( QRG van de vossen) en ik draai mijn RF generator naar 144.840 Mhz ( MO ?) moet ik maar 20 dB opdraaien in sterkte om deze te horen , dus veel minder of het MF filter zou moeten onderdrukken . Nog iets dat ik moet uitvlooien , misschien lekt het signaal langs de voedingslijn ?
Op de jacht in Lembeke ( 24 mei 2026 ) heb ik echter geen last gehad van de MO , hij stond wel opgesteld maar ik weet niet of hij in de lucht was. Ik kon de verzwakking heel goed terugregelen om de vos lokaliseren en vos 3 kon ik pakken gewoon op de doorstraling van de LO keten. Ik weet wel de frequentie van de MO niet , de vossen zaten rond 144.600 MHz dacht ik, iemand een idee ?
Naschrift 2. 9 juni 2026
Bij het surfen op het internet kwam ik een artikel tegen waarin het detuning effekt door einddopjes ook is waargenomen . Zie https://www.pa0nhc.nl/ARDFant2m/ant2m.html
